Wydawca treści
Hodowla lasu
Podstawowym zadaniem hodowli lasu jest zachowanie i wzbogacanie lasów istniejących (odnawianie) oraz tworzenie nowych (zalesianie), z respektowaniem warunków przyrodniczych i procesów naturalnych. Hodowla lasu obejmuje zbiór i przechowywanie nasion drzew, produkcję sadzonek na szkółkach, zakładanie oraz pielęgnację i ochronę upraw leśnych oraz drzewostanów.
Odnowienia na powierzchni otwartej. Zdecydowana większość powierzchni odnowień zrębów przypada na siedlisko Bśw i słabszego BMśw. Marginalną powierzchnię z drzewostanów przewidzianych do zagospodarowywania rębniami zupełnymi zajmują olsy i inne siedliska, głównie z uwagi na ich nieznaczny udział w strukturze siedlisk Nadleśnictwa oraz cenny pod względem przyrodniczym charakter rosnących na nich drzewostanów. Odnawianie na zrębach zupełnych prowadzone jest w oparciu o odnowienie sztuczne z sadzenia i odnowienie naturalne z obsiewu bocznego. Wykonujemy ja na średnio na 145 ha rocznie.
Odnowienia pod osłoną. Z uwagi na dominujący udział So w drzewostanach Nadleśnictwa i zdecydowaną przewagę BMśw i LMśw spośród powierzchni przeznaczonej do zagospodarowania rębniami złożonymi wiodącą rębnią jest IIIa, rzadziej IIIb. Stąd też prace odnowieniowe przy rębniach złożonych polegają głównie na sztucznym odnawianiu gniazd i powierzchni międzygniazdowej. W drzewostanach przewidzianych do użytkowania rębniami złożonymi, o pożądanym składzie gatunkowym, cięcia rębne wykonywane są w latach nasiennych, gdzie odpowiednio wcześnie przygotowano glebę pod obsiew. Nadleśnictwo realizuje również odnowienie pod osłoną na siedlisku Bśw z zastosowaniem rębni IIb lub IIa z naturalnym obsiewem So. W ramach tej grupy zabiegów wykonywane są również podsadzenia produkcyjne na ok. 3 ha rokrocznie. w drzewostanach 30-40letnich, na siedliskach LMśw i żyźniejszych BMśw. Głównym zadaniem podsadzeń jest zwięszenie produkcyjności i jakości drzewostanów, jak również powstrzymanie procesu borowacenia i monotypizacji siedlisk, a w przypadku gruntów porolnych podstawowym ich zadaniem jest zapobieganie dalszemu rozwojowi chorób korzeniowych i zadarnianiu gleby.
Wprowadzenie podszytów. Realizowane jest przez Nadleśnictwo głównie na siedliskach borowych. Zabieg ten ma na celu podniesienie żyzności gleby leśnej, poprawę niekorzystnych układów siedliskowo-drzewostanowych, poprawę stanu zdrowotnego i sanitarnego lasu, a także rozproszenie koncentracji zwierzyny płowej (ochrona upraw i młodników sosnowych).
Zabiegi pielęgnacyjne. Wykonywane zabiegi pielęgnacyjne mają różny charakter w zależności od okresu życia drzewostanu. W okresie uprawy prace pielęgnacyjne obejmują niszczenie chwastów, poprawę formy wzrostu drzew i prowadzenie czyszczeń wczesnych, których celem jest uzyskanie pożądanego składu gatunkowego i zmieszania oraz szybkie doprowadzenie do zwarcia. W okresie młodnika prowadzone są czyszczenia późne poprzez formowanie strzał z utrzymaniem zwarcia; dalsze kształtowanie składu gatunkowego i form zmieszania oraz zapewnienie stabilności drzewostanu. Prace pielęgnacyjne w okresie dojrzewania - trzebieże wczesne - mają na celu dalszą stabilizację drzewostanu, wybór i zachowanie odpowiedniej liczby drzew o najlepszej jakości i największej miąższości. Trzebieże późne wykonywane w drzewostanie dojrzałym mają na celu doprowadzenie go do etapu finalnego, jakim jest drzewostan dojrzały, przy jednoczesnym zapewnieniu wzmożonego przyrostu najlepszych drzew.
Najnowsze aktualności
Światowy Dzień Mokradeł 2026
Światowy Dzień Mokradeł 2026
„Tereny podmokłe i wiedza tradycyjna: celebrowanie dziedzictwa kulturowego” to hasło tegorocznego Światowego Dnia Mokradeł. Jego obchody podkreślają znaczenie tych szczególnych obszarów. Leśnicy dobrze wiedzą jak ważną rolę odgrywają tereny podmokłe.
Narastający kryzys wodny, spowodowany działalnością człowieka i zmianami klimatycznymi, zagraża ludziom i przyrodzie. Osuszając mokradła, niszczymy nieodwracalnie zasoby wody, bogaty świat roślin i zwierząt. Mokradła magazynują i oczyszczają wodę, są podstawą globalnej gospodarki, zapewniają nam bezpieczeństwo i dają wyżywienie, a roślinom i zwierzętom oferują miejsce do życia.
Światowy Dzień Mokradeł organizowany jest 2 lutego w ponad 95 krajach. Celem obchodów jest podnoszenie świadomości społecznej w zakresie roli ekologicznej i gospodarczej obszarów wodno-błotnych.
Mokradła pełnią także ważną rolę w kształtowaniu różnorodności biologicznej, są środowiskiem życia bardzo wielu gatunków roślin i zwierząt. Około 40 proc. gatunków roślin i zwierząt na Ziemi jest zależnych od tych obszarów.
Wzrost liczby ludności, urbanizacja i określone wzorce konsumpcji odcisnęły nieodwracalnie piętno na terenach podmokłych. W związku z zanikaniem i zanieczyszczaniem mokradeł zaostrzył się kryzys wodny, który zagraża życiu na Ziemi.
Co Lasy Państwowe robią dla dobra terenów podmokłych?
Lasy Państwowe od wielu lat prowadzą działania związane z budową zbiorników i urządzeń wodnych. To właśnie one mają pozytywnie wpłynąć na śródleśne mokradła.
Obecnie w Lasach Państwowych realizowane są trzy projekty służące zatrzymaniu wody w lesie.
„Lasy dla Mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo”
O mokradłach przeczytasz także w Echach Leśnych – „Na ratunek mokradłom”
Projekt „Lasy dla Mokradeł” to inicjatywa Lasów Państwowych mająca na celu kompleksową ochronę i odtwarzanie kluczowych terenów podmokłych, w tym bagien i torfowisk, które stanowią jedne z najcenniejszych i jednocześnie najbardziej zagrożonych ekosystemów w Polsce. Mokradła pełnią istotne funkcje ekologiczne i klimatyczne - magazynują wodę, wspomagają odporność przeciw suszom i powodziom, filtrują zanieczyszczenia oraz są ostoją licznych gatunków zwierząt i roślin, dlatego ich ochrona jest inwestycją w stabilność całych krajobrazów i adaptację do zmiany klimatu.
Jego głównym celem jest przywrócenie funkcji lub utrzymanie dobrego stanu mokradeł na co najmniej 10 450 ha obszarów Natura 2000 i poza nimi. Działania obejmują m.in. ocenę stanu siedlisk, renaturyzację hydrologiczną, ochronę czynna siedlisk i monitoring przyrodniczy oraz intensywne działania edukacyjne i informacyjne skierowane do szerokiego grona odbiorców - od pracowników LP i naukowców, przez społeczności lokalne, aż po turystów i decydentów. Planowane rezultaty obejmują objęcie ochroną i odtworzenie obszarów Natura 2000 o powierzchni ponad 10 000 ha, wsparcie dla instytucji zielonej infrastruktury oraz zaangażowanie w kampanie edukacyjno-informacyjne tysięcy uczestników.
Projekt rozpoczął się w 2024 roku i potrwa do 2029 roku. Program realizowany jest przez Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych Lasów Państwowych wspólnie z ponad 120 nadleśnictwami z 17 regionalnych dyrekcji LP oraz partnerami naukowymi: Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu, Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Centrum Ochrony Mokradeł.
Całkowita wartość projektu wynosi ponad 117 mln zł, z czego 100 mln zł stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021–2027, a pozostała część pochodzi ze środków Lasów Państwowych.
Stanowi on kontynuację działań realizowanych przez leśników już od niemal 20 lat. Jego celem jest wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia powodowane zmianą klimatu poprzez realizację kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych. Projekt ma również na celu minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk pogodowych i klimatycznych, jak choćby susze, pożary czy też powodzie i podtopienia.
Podobnie jak w przypadku projektu retencji wody na terenach nizinnych jest to również kontynuacja projektów realizowanych przez Lasy Państwowe. W ramach programu realizowane są zadania zbliżone do zakresu wpisującego się w małą retencję nizinną, aczkolwiek z uwagi na lokalizację projektu – tereny górskie – bezpośrednio wpływa on na ma wzmocnienie górskich ekosystemów leśnych. Projekt m.in. minimalizuje negatywne skutki intensywnych i długotrwałych opadów atmosferycznych, ekstremalnego przepływu wód w korytach, spływów powierzchniowych oraz destrukcyjnego działania wód wezbraniowych.
Dlaczego mokradła są tak ważne w walce ze zmianami klimatu?
Te podmokłe tereny to nie tylko magazyny wody, ale także dwutlenku węgla. Torfowiska zajmują zaledwie około 3 proc. powierzchni naszej planety, a mimo to magazynują aż 30 proc. węgla lądowego – dwukrotność wszystkich lasów na świecie. Działają także jak naturalna gąbka, wchłaniając i magazynując nadmiar opadów (w okresie długotrwałego braku opadów uwalniają wodę, tym samym wyrównują jej niedobory) oraz zmniejszają powodzie, ograniczają wezbrania sztormowe i chronią wybrzeża. To istotne źródło słodkiej wody, na którą globalne zapotrzebowanie wzrasta o około 1 proc. rocznie.
Znaczenie podmokłych terenów zostało zauważone już ponad pół wieku temu. W 1975 roku weszła w życie konwencja o obszarach wodno-błotnych (chociaż dokument przyjęto 2 lutego 1971 roku, w irańskim mieście Ramsar nad Morzem Kaspijskim). Polska ratyfikowała konwencję kilka lat później. Na terenie naszego kraju jest 19 obszarów mokradeł (łącznie niemalże 153 tys. ha) wpisanych na listę konwencji ramsarskiej.
Zgodnie z Konwencją Ramsarską mokradło to nie tylko obszar leżący na pograniczu środowiska wodnego i lądowego, czyli zarówno obszary podmokłe (bagna), jak i wszelkie wody śródlądowe, ale także płytkie przybrzeżne wody morskie. Pokrywają one ponad 12,1 mln km2 , co stanowi około 6 proc. powierzchni lądowej Ziemi.
